THÀNH PHẦN VÀ TÁC HẠI CỦA THUỐC LÁ PDF. In Email
Viết bởi Office   
Thứ tư, 25 Tháng 10 2017 01:55

Tình trạng sử dụng thuốc lá hiện nay rất phổ biến trên thế giới. Theo thống kê của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) năm 2015, hiện có khoảng 1,1 tỷ người đang hút thuốc lá. Việt Nam là một trong 15 nước có tỷ lệ nam trưởng thành hút thuốc cao nhất thế giới, tỷ lệ nam 15 tuổi trở lên hút thuốc lá là 45,3% tính đến tháng 12 năm 2016 (WHO).

  1. 1. CÁC THÀNH PHẦN TRONG THUỐC LÁ

Trong khói thuốc lá chứa hơn 7000 hóa chất. Trong đó có hàng trăm chất gây hại cho sức khỏe và hơn 70 chất gây ung thư; đó đều là những chất độc hoặc gây nghiện và được chia làm 4 nhóm chính:

Nicotine: có hàm lượng cao trong thuốc lá, được Cơ quan Kiểm soát Dược và thực phẩm Hoa Kỳ (FDA) xếp vào nhóm các chất có tính chất dược lý gây nghiện chủ yếu, tương tự như các chất ma tuý Heroin và Cocain.

Khí CO: có nồng độ cao trong khói thuốc lá và được hấp thụ vào máu, gắn với hemoglobine với ái lực mạnh hơn 210 lần O2 nên chiếm chỗ của O2 trên hồng cầu, dẫn đến một lượng hồng cầu trong máu tạm thời mất chức năng vận chuyển O2 vì đã gắn kết với CO. Hậu quả là cơ thể không đủ oxy để sử dụng.

Các phân tử nhỏ: khói thuốc lá chứa nhiều chất kích thích dạng khí hoặc hạt nhỏ, chúng gây nên các thay đổi cấu trúc của niêm mạc phế quản dẫn đến tăng sinh các tuyến phế quản, các tế bào tiết nhầy và làm mất các tế bào có lông chuyển. Các thay đổi này làm tăng tiết nhầy và giảm hiệu quả thanh lọc của thảm nhầy-lông chuyển. Phần lớn các thay đổi này có thể hồi phục khi ngừng hút thuốc.

Các chất gây ung thư: trong khói thuốc lá có khoảng 70 chất có tính chất gây ung thư, như: hợp chất thơm có vòng đóng, Benzopyrene, Nitrosamine,.... Các hoá chất này tác động lên tế bào bề mặt của đường hô hấp gây nên tình trạng viêm mạn tính, phá huỷ tổ chức, biến đổi tế bào dẫn đến dị sản, loạn sản rồi ác tính hoá.

  1. 2. TÁC HẠI CỦA THUỐC LÁ TRÊN PHẠM VI TOÀN CẦU

Báo cáo của WHO đã khẳng định hút thuốc lá một nguyên nhân hàng đầu gây tử vong, bệnh tật và đói nghèo.

Mặc dù là một yếu tố nguy cơ có thể ngăn ngừa được nhưng hút thuốc lá hiện đang là một trong những vấn đề y tế công cộng quan trọng đang đe dọa toàn nhân loại, là nguyên nhân gây chết cho hơn 7 triệu người mỗi năm, trong đó: hơn 6 triệu người tử vong do trực tiếp hút thuốc lá và khoảng 890.000 trường hợp khác tử vong dù không hút thuốc nhưng có phơi nhiễm khói thuốc từ người hút (hút thuốc thụ động).

Hút thuốc lá là một trong những nguyên nhân chính của một số bệnh mạn tính như: ung thư, bệnh phổi và bệnh tim mạch, làm tăng tỷ lệ tử vong do những bệnh này lên đến 30-80%. Hút 01 điếu thuốc tức là đã tự mình làm mất đi 5,5 phút cuộc sống. Tuổi thọ trung bình của người hút thuốc ngắn hơn so với người không hút thuốc từ 05 đến 08 năm. Mức độ tăng nguy cơ phụ thuộc vào tuổi bắt đầu hút (hút thuốc càng sớm thì nguy cơ càng cao), số lượng thuốc hút trung bình với đơn vị là bao/năm (số lượng hút bao/năm càng lớn thì nguy cơ càng cao) và thời gian hút càng dài thì nguy cơ cũng càng lớn.

Hút thuốc lá còn gây ảnh hưởng đến kinh tế của gia đình và xã hội. Gần 80% trong số hơn 1 tỷ người hút thuốc hiện nay sống ở những nước có thu nhập thấp hoặc trung bình, là những nơi có gánh nặng bệnh tật và tử vong liên quan đến thuốc lá rất nghiêm trọng. Người hút thuốc lá nếu chết sớm thì gia đình họ sẽ mất đi một nguồn thu nhập, làm hao tổn một khoảng chi phí cho việc chăm sóc sức khỏe, đồng thời làm cản trở sự phát triển kinh tế của gia đình và xã hội.

  1. 3. VẤN ĐỀ HÚT THUỐC THỤ ĐỘNG

Khi một người hút thuốc lá sẽ sản sinh ra các kiểu khói thuốc sau: Dòng khói chính (MS): là dòng khói do người hút thuốc hít vào, đó là luồng khí đi qua gốc của điếu thuốc.  Dòng khói phụ (SS): là khói thuốc từ đầu điếu thuốc đang cháy toả ra vào không khí, nó không bao gồm phần khói thuốc do người hút thở ra. Khói thuốc thụ động (SHS): là hỗn hợp của MS và SS.

Khói thuốc thụ động chứa hơn 4000 hóa chất, trong đó có ít nhất 250 chất được biết là có hại cho sức khỏe và hơn 50 chất gây ung thư. Điều đáng ngạc nhiên là dòng khói phụ có nhiều hỗn hợp gây ung thư mạnh hơn dòng khói chính. Do đó, tác hại đến sức khỏe của khói thuốc thụ động nguy hiểm hơn so với dòng khói chính. WHO đã cảnh báo rằng không hề có ngưỡng an toàn nào đối với hút thuốc thụ động”.

  • Ở người lớn, khói thuốc thụ động có thể gây các bệnh nghiêm trọng về tim mạch và hô hấp, bao gồm bệnh mạch vành và ung thư phổi. Đối với trẻ em có thể gây ra hội chứng đột tử trẻ sơ sinh (SIDS). Đối với phụ nữ mang thai, nó là nguyên nhân khiến trẻ thiếu cân khi sinh. Đáng báo động, hiện nay có gần một nửa số trẻ em đang thường xuyên hít thở trong bầu không khí bị ô nhiễm bởi khói thuốc lá tại các địa điểm công cộng.
  • Thống kê cho thấy khói thuốc thụ động đã gây ra hơn 890.000 trường hợp chết yểu mỗi năm. Năm 2004, ước tính có khoảng 28% trong số trẻ em chết có liên quan đến hút thuốc thụ động (WHO).

Kết luận: Hút thuốc lá không chỉ gây hại cho người hút mà còn cho cả những người chung quanh; làm ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, kinh tế xã hội và cả mặt thẩm mỹ, cảnh quang môi trường. Mặc dù nhiều nước, trong đó có Việt Nam, đã ban hành nhiều luật lệ nhằm hạn chế sử dụng thuốc lá như: cấm quảng cáo, tiếp thị, khuyến mãi thuốc lá,… nhưng cần phải có nhiều nỗ lực hơn nữa từ phía mỗi cá nhân, mỗi gia đình, cộng đồng và toàn xã hội; nhằm chung tay xây dựng một môi trường sống trong sạch-không khói thuốc lá.

NGƯỜI VIẾT BÀI

CN. Trương Dương Phi

LAST_UPDATED2
 
You are here  :